Bố cục quy hoạch kiến trúc

1. Sơ đồ cơ cấu Quy hoạch
Cụ thể hóa những định hướng, chỉ tiêu kinh tế kĩ thuật của quy hoạch chung đô thị, khu vực đối với khu đất dự kiến quy hoạch, đề xuất các phương án so sánh để lựa chọn, với nội dung xác định những khả năng tổ chức quy hoạch khác nhau với quan điểm về :
+ Các mối quan hệ, tương quan và những nhu cầu đối vói khu vực lân cận về kinh tế, xã hội, dân cư, dịch vụ, hạ tầng kĩ thuật, vệ sinh môi trường, tổ chức không gian và cảnh quan, v.v…
+ Nguyên tắc tổ chức và vị trí, ranh giới các khu chức năng
+MỐĨ quan hệ nội bộ và liên khu vực của khu đất quy hoạch về các mặt: kinh tế, xã hội, kĩ thuật, kiến trúc cảnh quan, v.v…
+Các chỉ tiêu dự kiến đạt được : Quy mô đất đai, tỉ lệ giữa các khu chức năng, tính chất công trình, hệ số sử dụng đất, tầng cao …
Những quan điểm phát triển, chỉ tiêu kinh tế kĩ thuật của các phương án được so sánh, đánh giá làm cơ sở việc quyết định phương án chọn tối ưu nhất làm cơ sở tiến hành triển khai chi tiết quy hoạch khu đất. Phương pháp thông thường là phân tích, so sánh trên cơ sở số liệu được thống kê. Để việc quyết định có tính chính xác cao, có thể kiểm tra lại phương án chọn bằng các chương trình vi tính.

5.3.2. Quy hoạch sử dụng đất

Quy hoạch chi tiết sử dụng đất nhằm cụ thể hóa định hướng của quy hoạch chung về tổ chức khai thác và sử dụng dất. Là cơ sở xây dựng hệ thống hạ tầng kĩ thuật đô thị và phát triển các dự án cụ thể của từng hạng mục công trình trong khu đất.
Nhiệm vụ của quy hoạch chi tiết sử dụng đất là đề ra những giải pháp về :
Bố cục các khu chức năng, cơ cấu sử dụng đất : các loại đất, thông qua việc xác định hình thức phân bố, vị trí, ranh giới từng khu đất hoặc lô đất theo tính chất, chức năng sử dụng và quyền sử dụng đối với các loại đất xây dựng nhà ở, công trình công cộng, khu cây xanh (vườn hoa, công viên, cây xanh đường phố), các loại đường giao thông (theo loại hình phương tiện giao thông và phân cấp đường), giao thông tĩnh (bến bãi đỗ xe).
– Định hướng và giới hạn quy hoạch cải tạo, phục hồi, phát triển và xây dựng mới đối với từng khu vực cụ thể trong khu đất.
– Xác định yêu cầu, tiêu chí về quy hoạch sử dụng đất đối với những công trình dự kiến xây dựng trong khu đất, bao gồm :
+ Chi giới xây dựng, chỉ giới đường đỏ + Diện tích đất xây dựng công trình hoặc cụm công trình.
+ Quy mô, mật độ người cư trú, làm việc
+ Quy mô, tính chất các công trình dịch vụ công cộng (số người, bán kính phục vụ) + Mật độ xây dựng + Hệ số sử dụng đất + Tầng cao trung bình toàn khu + Tầng cao trung bình từng khu vực + Tiêu chuẩn về hạ tầng kĩ thuật
+ cấp nước (nước sinh hoạt, nước phục vụ sản xuất, nước cứu hỏa, tưới cây xanh) + Nước thải, thoát nước mưa, nưóc bẩn
+ cấp điện (sinh hoạt, phục vụ sản xuất, chiếu sáng đô thị, v.v…)
+ Thông tin, bưu điện + Vệ sinh môi trường
+ TỔ chức cây xanh đô thị (quy mô, tỉ lệ cây xanh chung toàn khu, của từng lô đất, loại cây theo yêu cầu sử dụng, mật độ trồng cây…)
+ An toàn đô thị (chống cháy, tai nạn, trật tự xã hội)
+ Kiến trúc và cảnh quan đô thị
– Phương thức quản lí xây dựng theo quy hoạch
– Phương thức và kế hoạch thực hiện quy hoạch : Đầu tư theo giai đoạn, theo hạng mục công trình.
– Phương thức khai thác, sử dụng đất.

 Quy hoạch kiến trúc và cảnh quan đô thị
Tổ chức không gian kiến trúc đô thị là nhiệm vụ quan trọng của quy hoạch chi tiết, do phải định hình không gian vật chất của một phần tổng thể đô thị với nghệ thuật bố cục, tạo vẻ đẹp và bản sắc, sự hài hòa giữa cảnh quan nhân tạo với môi trường tự nhiên, góp phần tạo khả năng phát triển bền vững của cảnh quan đô thị và đem lại môi trường thẩm mĩ lành mạnh cho dân cư đô thị.
Nội dung bố cục không gian kiến trúc cảnh quan đô thị là xác định các yếu tố bố cục chủ đạo tạo nên hình ảnh đô thị. Theo phương pháp nhận dạng hình ảnh đô thị của Kevin Lynch, những yếu tố đó gồm 5 thành phần : điểm nhấn, cụm công trình chủ đạo, tuyến, dải và mảng bố cục không gian (Hình ảnh đô thị, NXB Massachussets – Havard, 1973).
Mặt khác, trên cơ sở mối quan hệ về bố cục giữa các yếu tố tạo hình ảnh đô thị, cần xác định cụ thể những nguyên tắc bố cục về bóng dáng đô thị (silluet), chiều cao công trình kiến trúc, vị trí các điểm nhấn, hướng nhìn chủ đạo của cảnh quan, những hiệu quả đạt được từ việc phối kết của các yếu tố của cảnh quan tự nhiên (mặt nước, địa hình, cây xanh…) với cảnh quan nhân tạo (công trình kiến trúc, hạ tầng kĩ thuật, màu sắc, ánh sáng nhân tạo…).
Nguyên tắc bố cục không gian cần được chú trọng nghiên cứu đối với những thành phần tổ chức cơ bản của tổng thể kiến trúc đô thị :
– Bố cục công trình xây dựng trong cảnh quan đô thị.
– Bố cục không gian đường phố.
– Bố cục không gian nhóm công trình công cộng.
– Bố cục không gian khu ở.
– Bố cục không gian cảnh quan tự nhiên (địa hình, cây xanh, công viên, mặt nưóc…).

Những nguyên lí bố cục được thể hiện bằng những quy chuẩn, quy định thiết kế đối với mọi công trình dự kiến được bố trí trong khu đất.
Đối với khu vực có cảnh quan có giá trị, công trình kiến trúc lịch sử (như các vùng danh thắng, phố cổ, di tích lịch sử, v.v…), việc bảo tồn giá trị truyền thống của cảnh quan và công trình kiến trúc hiện có rất cần thiết trong đồ án quy hoạch chi tiết. Trẽn cơ sở đánh giá những giá trị của cảnh quan hiện có, cần đưa các yếu tố tổ chức không gian có giá trị thành những thành phần bố cục, tạo sự hài hòa trong bố cục giữa các yếu tố cũ và mới của quy hoạch.