Bố trí công trình dịch vụ cùng đơn vị ở

Các công trình dịch vụ công cộng bố trí trong đơn vị ở không nhất thiết phải theo một mô hình đồng nhất như trước đây trong Quy hoạch Xây dựng tiểu khu nhà ở. Cấu trúc mạng lưới dịch vụ công cộng là mô hình cơ bản áp dụng theo quy hoạch tiểu khu nhà ở. Cấu trúc giao tiếp xã hội, linh hoạt và sáng tạo ứng xử là mô hình để tổ chức quy hoạch các dơn vị ở mới. Cũng vì vậy quan điểm xây dụng các công trình dịch vụ trong đơn vị ở đều phải hướng vào mục tiêu bảo đảm mối quan hệ xã hội lành mạnh thuận lợi và phát triển.. CỊác hình thức phục vụ đjó phải lirih hoạt và có khả năng biến đổi theo nhu cầu và sự phát triển xã hội hiện đại.
Công trình dịơh vụ công cộng trong khu ở bao gồm các cộng trình phục vụ các nhu eầu thiết yếu hàng ngày của người ở vể các lĩnh vực :
– Nuôi dưỡng, chăm sóc quản lí và giáo dục trẻ em.
– Cung cấp các nhu yếu phẩm thông thường hàng .ngày
– Ăn uống, giải khát và lương thực thực phẩm.
– Sửa chữa đồ dùng gia dinh, dịch vụ vệ sinh thẩm mĩ, dịch vụ kĩ thuật đơn giản.
– Y tế vàibảo vệ sức khoẻ, bảo hiểm xã hội.
– Văn hoá, vui chơi -giải trí cho itrẻ em, người già … TTTD
– Thông tin liên lạc, giao thông di lại.
– Quản lí xã hội, quản lí đồ thị.
– Chợ …
Với một số lượng loại công trình dịch vụ rất đa dạng cho một quy mô không lớn lắm của các đơn vị ở đô thị thì rất khó có thể xác định và phân bố một cách cụ thể vị trí cho từng công trình.
Hình thức hợp khối tất cả các loại dịch vụ công cộng gần giống nhau vào một công trình hay một cửa hàng là thích hợp song vẫn chưa hợp lí lắm vì bán kính phục vụ thường xa, mà người ở lại thích ở gần bên cạnh hoặc tại chỗ. Tuy vậy đây vẫn là một loại hình cần được nghiên cứu và phát huy. Nó thường là nhũng công trình có đóng góp tích cực cho bố cục không gian kiến trúc trong khu ở đô thị.
Trong cơ chế thị trường có nhiều hình thức phục vụ nhỏ của tư nhân ngay tại nơi ở đã làm thay đổi phương thức phục vụ công cộng trong khu ở theo kiểu tập trung trước đây. Các cửa hàng tư nhân và tập thể ở các dãy nhà ở tầng một cạnh các đường phố có thể bố trí các công trình phục vụ và kinh doanh các loại cho người ở. Hình thức này rất phổ biến trong các khu ở Việt Nam hiện nay với việc kết hợp giữa ở và sản xuất kinh doanh phục vụ có tác dụng rất tốt với người ở. Cần lưu ý rằng trong các đơn vị ở không phải công trình phục vụ nào cũng có tư nhân hoá hoặc công trình nào cũng có thể kết hợp với công trình nhà ở. Vì vậy phải phân loại theo chức năng và tính chất dịch vụ để bố trí.
Công trình nhà trẻ và trường học nên bố trí ở khu đất riêng biệt gần khu cây xanh trong đơn vị ở. Riêng chỗ giữ trẻ có thể phát triển hình thức gửi trẻ gia đình có quy mô nhỏ 5-10 trẻ em dưới 36 tháng.
Công trình dịch vụ xã hội, văn hoá như câu lạc bộ, y tế bảo hiểm xã hội cũng như quản lí xã hội có thể tập trung vào một khu vực, ở đó có cả dịch vụ giải khắt ăn uống, nơi giao tiếp xã hội của người ở trong các dơn vị láng giềng và đơn vị ở cơ sở.
Chợ là một loại hình dịch vụ kinh tế rất phổ biến ở đô thị Việt Nam, lâu nay chúng ta chi bố trí chợ ở những khu vực trung tâm quận hay khu nhà ở hoặc thành phố theo dạng “SUPER MARKET” – siêu thị kiểu dân tộc như chợ hàng Da, chợ Hôm, chợ Ngã tư Vọng, chợ Đồng Xuân ở Hà Nội hay các chợ lớn khác chung cho toàn thành phố mà ở đô thị nào cũng gặp như chợ Sắt (Hải Phòng), chợ Lớn, chợ Bến Thành ở thành phố Hồ Chí Minh, chợ Cồn Đà Nắng. Trong thực tế chợ đã mọc lên khắp nơi theo kiểu chợ đường cái. Chợ họp cả ngày hoặc theo từng thời điểm trên các đường phố, quảng trường hoặc ở các khu dất trống trong các đơn vị ở. Để chấm dứt tình trạng họp chợ bừa bãi trong các khu ở, mỗi đơn vị ở cơ sở cần phải có một chợ nhỏ do phường quản lí bên cạnh các dãy kinh doanh khác dọc đường phố nội bộ. Chợ nên bố trí ở gần các lối vào chính của đơn vị ở. Không bố trí chợ ngay sát dọc các đường phố chính của đô thị làm ảnh hưởng đến giao thông và mĩ quan thành phố.
Các công trình khắc phục giao thông như ga ra, sân bãi đỗ xe, chỗ chứa rác, sân phơi các đồ đạc cồng kềnh ở các khu chung cư … đều là nhũng yếu tố rất quan trọng mà người thiết kế phải luôn luôn suy nghĩ để bố trí hợp lí, kết hợp với việc quy hoạch tổ chức giao thông trong đơn vị ở.