Cấu tạo cơ bản của máy đào mui trần (P2)

4. Hệ thống chống và đẩy tiến
Hệ thống chống là bộ phận cố định của máy đào. Khi tiến lên, nó chống đỡ trọng lượng của máy đào và đem lực đẩy đào và mômen xoắn chuyền cho vách đá, hình thành phản lực. Máy đào có hình thức kết cấu khác nhau, hệ thống chống điều khiển phưcmg hướng đào tiến lên cũng khác nhau.
Máy đào mui trần với hai hệ chống nằm ngang khi đổi bước, lợi dụng hệ chống dưới nằm đằng sau để điều chỉnh phưcmg hướng đào, mỗi khi đã xác định xong, mâm dao có thể tiến hành đào theo phương hướng đã định (hình 3.9). 
Nói chung phản lực chống mà máy đào có thể cung yêu cầu gấp khoảng 3 lần lực đấy định múc của mâm dao lớn. Phản lực chống khá lớn thì khi đào với lục đẩy lớn, sẽ bảo đảm ôn định đầy đủ cho mâm dao và bảo đảm phương hướng chính xác, cũng như có lợi cho việc giảm thiểu ma sát của các lưỡi dao. Lục đẩy cần cho mâm dao để đào phải chiêu theo lực dẩy mà mỗi hộp dao có thê chịu được và số lượng hộp dao đê quyết định. Hiện nay thường quen dùng cho hộp dao 17 inch với lục đẩy là 250kN.
Chân chống của máy nhờ vào bản lề hình cầu tự động chống một cách đồng đèu vào vách hàm, tránh được sự phá hoại do tải trọng tập trung gây ra đối với vách hầm.
5. Hệ thống điều khiển mâm dao
Phương thức điều khiển mâm dao có 2 cách lớn: chạy điện và thủy lục. Máy chạy điện chia ra máy điện một tốc độ, máy điện hai tốc độ và máy điện điều tần.
Chỉ tiêu xuyên của máy đào phần lớn do tốc độ quay và lực đẩy của mâm dao quyết định.
Mômen uốn của mâm dao lớn có thể tra từ hình vẽ 3.10 theo đường kính khác nhau của mâm dao.
6. Đưa đất đá ra và khử bụi
Các tấm gạt và gầu xúc được bố trí theo chu vi của mâm dao sẽ xúc đất đá đào ra ở dưới đáy mặt đào đưa lên đỉnh máy khi mâm dao quay, đất đá vụn sẽ rơi vào rãnh trên mặt mâm dao đi vào trong các phễu dẫn đến băng tải cao su, dưới băng tải các xe thùng đã chờ sẵn. Hệ thống đưa đất đá vụn ra hoạt đông tự động chỉ cần máy đào khởi động, băng tải sẽ chuyển động không ngừng.
Khi mâm dao cắt gọt đá, sẽ phát sinh nhiều bụi vì thế cần dùng thiết bị phun nước làm nguội các hộp dao, có tác dụng khử bụi với hiệu quả nhất định. Ngoài ra các ngăn chứa hộp dao cần nối thông với các ống hút bụi của máy gom bụi. Như vậy không khí có bụi thông qua máy gom bụi sẽ hiệu quả lọc bụi tốt nhất. Máy gom bui là một bộ phận của hệ thống thông gió của máy đào. Máy này được đặt ở phía đuôi máy.

3.2.2. Thiết bị đồng bộ ở phía sau máy
Máy chính của máy đào cùng thiết bị đồng bộ ở phía sau họp thành một bộ thiết kế máy đào hoàn chỉnh. Thiết bị đồng bộ phía sau chủ yéu là hệ thống cung cấp thiết bị và hệ thống vận chuyển đất đá đào ra. Thiết bị đồng bộ phía sau bao gồm trạm chuyền động thủy lực (nó
là hệ thống của máy thủy lực chính cung cấp nguồn động lực), thiết bị biến thế điện, hộp cầu dao, phòng lái máy chính, hệ thống thông tin, máy phát điện dự trữ, máy nén khí, hệ thống thông gió, thiết bị phun bê tông, hệ thống thiết bị phun vữa gia cố vi nham và ngăn nước cùng hệ thống cung cấp nước. Hệ thống vận chuyển đất đá là máy băng tải cao su nằm trên thiết bị dồng bộ phía sau sẽ đem đất đá mà máy vận chuyển của máy chính đưa lại đổ vào xe goòng, rồi dùng đầu máy diezel kéo ra ngoài hầm.
Thông thường các thiết bị đồng bộ ở phía sau được lắp trên một xe sàn chạy trên ray. Máy đào mặt cắt nhỏ bị hạn chế bởi không gian đường hầm chỉ nên dùng một tuyến đường rav vận chuyển. Nhưng trường họp máy đào mặt cắt lớn, có thể bố trí hai tuyến đường lay vận chuyển đất đá ra. Do đường hầm đào là hình tròn, cho nên phải lắp vòm đáy trước lúc đặt ray. Các phiến vòm đáy cần có rãnh thoát nước, lỗ chừa sẵn cho giá vòm thép và lỗ cho bu lông lắp đường ray. vì thế nối dài dường ray không chỉ phải bảo đảm độ chính xác đặt ray, đồng thòi cũng phải bảo đảm độ ổn định và tốc độ chạy xe nhanh cho đoàn xe vận chuyển đất đá từ trên đường ray trên hàm đi vào đường dốc nối ở đuôi thiết bị đồng bộ phía sau tiến vào hệ thống đường ray trên xe sán công tác để tiếp nhận đất dá (hình 3.11)
Ông thông gió máy tiếp sức gió được đặt trên sàn xe thiết bị đồng bộ phía sau. Máy thông gió chính cung cấp không khí trong lành được đặt ở ngoài hầm. Máy này được nối với máy tiếp sức gió trong thiết bị đồng bộ ở phía sau thông qua các ông thông gió.
Trong thi công máy đào, nhân tố chủ yếu đế cân nhắc thông gió, bao gồm : số lượng công nhân cần thiết cho thi công, nhiệt lượng do thiết bị vận chuyển sản sinh, bụi do máy khoan đá, do máy phun bê tông sản sinh, khí thải do các máy diezel sinh ra, v.v…
Thiết bị cấp và thoát nước được đặt trên xe sàn thiết bị đồng bộ ở phía sau. Thiết bị cấp nước dùng để làm nguội các hộp dao và mâm dao, hơi nước trong các hộp dao cũng loại trừ dược bụi đá; nước làm mát các ống dẫn của hệ thống thủy lực; nước làm mát các máy điện và làm mát không khi trong hầm lò, v.v… 

Cấu tạo cơ bản của máy đào mui trần (P2) 1

Hình 3.12. Ket cấu máy đào kiêu 850/1000E của Công ty Đức WIRTH.
I – Mâm dao; 2- Hộp dao; 3- Rãnh đón đất đá vụn; 4- Vòng bi chính của mâm dao; 5- Khiên bảo vệ mâm dao; 6, 7- Máy lắp giá vòm thép; 8- Giá may trong; 9- Máy khoan lỗ neo; 10- Máy khoan vượt lên trước; 11- Kích đẩy tten lên; 12- Hệ chống đằng trươc; 13- Giá chống ngoài phía trước; 14- Sàn cône tác; 15- Đường thông gió; 16- Bộ phận điêu khiển mâm dao; 17- Giá chông đê phun bê tông; 18- Máy nâng và vận chuyên giá vòm thép; 19- Kích đẩy ở phía sau; 20- Giá máy ngoài phíạ sau; 21- Chan chong sau; 22- Xe vận chuyển giá vòm thép; 23- Hệ chống sau; 24- Kích lai dẵt cầu băng tải; 25- Máy băng tải; 26- Máy vận chuyên đất đá ra ngoài. 
Đê nâng cao áp lực cung cấp nước thì luôn luôn phải bố trí bơm cao áp trên các bê nước, bình thường phải căn cứ vào lm3 đất đá đào phải cần 0,5m3 nước để tính toán khối lượng nước
cần cho công trường.
Trong đào hầm, vấn đề thoát nước rất quan trọng, phải dùng biện pháp thoát nước cưỡng ché đè phòng nước ngập làm hỏng máy cái, nhất là khi lắp các phiến bê tông lát đáy hầm, nhất thiết phải làm thoát hết nước. Nếu đào thuận dốc, cần lợi dụng đầy đủ rãnh trên các phiến vòm đáy đê thoát nước, nếu đào ngược dốc phải bố trí nhiều hố ga và dùng bơm cho thoát nước ra
ngoài.
Hình 3.12 là hình kết cấu máy đào kiểu 850/1000 E của Công ty Đức WIRTH, nó cho chúng ta thấy rõ kết cấu cơ bản của máy cái này.