Định hướng phát triển không gian đô thị

Vấn đề định hướng phát triển không gian đô thị chiếm vị trí rất quan trọng trong Quy hoạch Xây dựng quy hoạch xây dựng phát triển đô thị. Nó quyết định hưđng đi đúng đắn của đô thị trong cả quá trình phát triển.
Những nguyên tắc cơ bản của sơ đồ định hướng phát triển không gian đô thị
1. Tuân thủ hướng chỉ đạo của quy hoạch vùng
Như chúng ta đã biết mỗi đô thị phát triển đều cho sự gắn bó và quan hệ mật thiết với sự phát triển của toàn vùng. Bởi lẽ, quy hoạch vùng đã cân đối sự phát triển cho mỗi điểm dân cư trong vùng lãnh thổ. Dĩ nhiên quy hoạch tổng thể đô thị phải có những kiến nghị bổ sung sửa đổi các dự kiến và phương hướng quy hoạch vùng đã xác định. Đặc biệt là trong trường hợp chưa có quy hoạch vùng thì việc định hướng phát triển của quy hoạch tổng thể đô thị phải thông qua quy hoạch liên đới vùng của đô thị đó.
Những kiến nghị điều chinh không nên vượt quá những giới hạn cho phép quy hoạch vùng đã xác định, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động thống nhất giữa trong và ngoài đô thị, hài hoà và hỗ trợ cho nhau phát triển.

Thiên nhiên là tài sản quý báu có sẵn, vì vậy việc khai thác điều kiện địa hình, khí hậu, môi trường là nhiệm vụ hàng đầu đối với mỗi đô thị.
Những đặc trưng của cảnh quan thiên nhiên là cơ sở để hình thành cấu trúc không gian đô thị. Các giải pháp quy hoạch, đặc biệt là trong cơ cấu chức năng cần phải tận dụng triệt để các điều kiện tự nhiên nhằm cải thiện nâng cao hiệu quả của cảnh quan môi trường đô thị và hình thành cho đô thị một đặc thù riêng ho à hợp với thiên nhiên ở địa phương đó.
2. Phù hợp với tập quán sinh hoạt truyền thống của địa phương và dân tộc
Đây là một yếu tố và cũng là một nguyên tắc cơ bản đối với mỗi đồ án quy hoạch xây dựng. Con người là đối tượng chính ở đô thị. Mỗi địa phương, mỗi dân tộc có một cách sống, một tập quán, một quan niệm khác nhau trong quan hệ giao tiếp và trong sinh hoạt. Những đặc thù riêng đó là vốn quý của dân tộc, cần được khai thác và kế thừa để tạo cho mỗi đô thị một hình ảnh riêng của dân tộc và địa phương mình.

3. Kẽ thừa và phát huy thế mạnh cùa hiện trạng
Các cơ sở vật chất hiện có ở đô thị , đặc biệt là các khu ở, các công trình công cộng, hệ thống trang thiết bị kĩ thuật đô thị, danh lam thắng cảnh, các di sản văn ho á và lịch sử có giá trị vật chất tinh thần rất cao. Cần phải kết hợp và phát huy mọi tiềm năng giữa cái cũ và mứi trong đô thị, giữa truyền thống và hiện đại, đặc biệt chú ý đến các công trình kiến trúc có giá trị, các khu phố cổ truyền thống.
4. Phát huy vai trò của khoa học kĩ thuật tiên tiến
Thiết kế quy hoạch tổng thể xây dựng đô thị phải đảm bảo phát huy tốt các mặt về kĩ thuật đô thị, trang thiết bị KHKT hiện đại đặc biệt là giao thông đô thị. Cần bảo đảm thực hiện các quy chế và chỉ tiêu về kinh tế kĩ thuật xây dựng, phải tuân thủ các đường lối chính sách của Nhà nước và địa phương về xây dựng phát triển đô thị, hiện đại hoá các trang thiết bị kĩ thuật, phương tiện giao thông vận tải, thông tin liên lạc,v.v… Trong thời đại mới, khoa học kĩ thuật phát triển rất nhanh chóng.

5. Tính cơ động và hiện thực của đồ án quy hoạch
Bất kì một đồ án nào khi thiết kế cũng phải đề cập đến khả năng thực thi của nó trong từng giai đoạn. Đồ án quy hoạch xây dựng xác định rất nhiều vấn đề về hướng phát triển tương lai cho đô thị. Muốn thực hiện được ý đồ phát triển tốt thì tính cơ động và linh hoạt của đồ án phải rất cao, có nghĩa là trước những hiện tượng đột biến về đầu tư xây dựng hoặc những chủ trương mới của chính quyền về xây dựng đô thị, hướng phát triển cơ bản và lâu dài của đô thị vẫn được đảm bảo.