Hào phụ (P4)

2. Thi công giếng đứng trong các loại địa chất khác nhau
(1) Giếng trong cát
a. Giếng thi công từ trên xuống: Các giếng trong đá đều thi công bằng nổ phả. Thi công giếng có một số đặc điểm: trước lúc gây nổ tất cả người và vật liệu đèu phải sơ tán lên mặt đất, việc cơ giới hóa phải dùng loại khoan máy nhẹ điều khiển bằng tay. Mặt khác lỗ mìn không thể quá Im -ỉ- 2m vì quá chiều dài đó thì hiệu suất rất thấp. Người ta phải có một rãnh mặt thoáng được tạo bằng các lỗ xiên. Nếu rãnh mặt thoáng không nằm ở giữa, no phá sẽ đào về một phía và như vậy
– _ . £ _ c) Bâc liên tiếp
thì công tác thu dọn lại càng
dễ dàno hơn (hình 2.89) Hình 2-89- Mặt bằng lỗ mìn để đào giéng trong đá 
Việc thu dọn đá phải làm bằng thủ công và đá phải được phá nhỏ thành hòn trọng lượng 30kg -ỉ- 50kg. Dần dần khi đã đào đến một độ sâu nhất định người ta phải che chắn bằng các khung hoặc đai tròn bằng thép để tránh đá rơi khi công nhân đang thu dọn đá.
Khi một giếng đứng cần phải đào xuống đến một đường hầm đã được thi công, người ta có thê giảm giá thành bằng cách dùng một trong các phương pháp sau đây:
b. Đào một giếng tạm: Giếng này có kích thước bé được khoan bằng các máy khoan đá cỡ lớn. Giếng dùng làm miệng để đưa đá ở dưới đường hầm lên đổ ra ngỏài, hoặc đưa vật liệu vào để xây hầm. Giếng được đào bằng hai giai đoạn: giai đoạn một người ta khoan một lỗ đường kính 100mm, nếu lỗ không bị lệch mà nằm đúng vào vùng mong muốn, thì cho khoan tiếp thành lỗ đường kính 400mm -r 500mm.
c. Giếng được thi công từ dưới lên. Người ta cũng có thể thi công một giếng có kích thước bé trong đá từ dưới lên và có thể mở rộng thành giếng tạm nói trên.
Từ trên mặt đất người ta khoan một lỗ đường kính 100mm -ỉ- 200mm đúng vào trên trục của hầm chính và sau đó dùng một dây cáp luồn vào lỗ xuống dưới. Người ta cho lắp một sàn công tác vào dây cáp để thao tác đục lỗ và thi công nổ, cũng như bố trí một hầm trú ẩn có mặt chắn còn rời kéo lên xuống được đặt trên mặt đất (hình 2.90).

Nếu giếng không sâu lắm, có thể tránh việc đục lỗ bằng cách lắp một giàn giáo leo dần. Giàn giáo đó được ngàm vào vách giếng (hình 2.91)
(2) Giếng trong đất ổn định
Trong loại đất tốt, vách có thể đứng vững được trong một hay hai ngày mà không sụt lở. Việc đào đất được thực hiện bằng thủ công với một số dụng cụ máy móc thích họp với một độ cao 1,50 4- 2m và việc che chống phải theo sau công tác đào.

Hào phụ (P4) 1

Hình 2.91. Đào giếng từ dưới lên trên
Neu giếng hình tròn, hệ che chống gồm các vành tròn thép nối lại bằng bu lông và được làm cứng băng các thanh nẹp.
Giếng hình chữ nhật có thể che chống bằng gỗ (hình 2.92a) hoặc bằng các thép hình nối lại bằng các bu lông (hình 2.92b).
Nếu giếng tròn chỉ dùng để phục vụ thi công thì nên dùng cách hạ các khoanh bê tông tròn không thép xuống tận đáy giếng hoặc lần lượt đổ bê tông mỗi khi đào xong một đợt và người ta đặt các thanh thép chờ sẵn để nối các bộ phận bê tông với nhau, cốp pha được ché tạo bằng các tấm được nối bằng bu lông. Trên miệng các vành thép người ta bố trí sẵn các lỗ
cửa để đô bê tông.
Một giếng được bê tông hóa có ưu điểm là kín nước thành rất trơn và cúng, các xô thùng có va đập vào cũng không ảnh hưởng (hình 2.93 giếng đã được đô’ phần trên).

(3) Giếng trong đất xấu
a. Giếng được che chống bằng gỗ: Bộ phận chủ yếu của hệ chống thành giếng hình vuông hay hình chữ nhật là bộ khung bằng gỗ tròn gồm hai xà dọc và hai xà ngang (nếu là siếng chữ nhật thì có 3 xà ngang). Các thanh dọc của khung thứ nhất phải dài hcm để gác lên đất. Đăng sau lưng giếng lát ván có thể bịt kín hay thưa hơn theo điều kiện địa chất. Cách bố trí khung và lát ván theo phương pháp hầm mỏ. Tại đáy giếng người ta lắp một khung đáy làm khung mở đầu (hình 2.94).

Hào phụ (P4) 1

b. Hạ giếng chìm: Trong đất bùn người ta dùng cách hạ giếng chìm để thi công giếng. Một giếng chìm bằng bê tông cốt thép, ở dưới chân được trang bị chân cắt. Giếng được dàn dần hạ xuống bởi trọng lượng bản thân và các kích ép đặt trên đầu giếng đồng thời có các gầu ngoặm liên tiếp lấy đất đá và bùn trong lòng giếng đổ ra ngoài. Phương pháp cũng giống như hạ giếng chìm làm móng.
(4) Giếng được thi công trong nước
a. Hạ nước ngầm: Đê tránh lôi kéo các hạt mịn người ta thực hiện hạ mức nước ngầm của tầng ngậm nước bằng một hố ga nằm ngay trong giếng. Ngược lại có thể bố trí các giếng lọc bao bọc chính hoặc bằng cách giếng kim có thể bố trí ở bên trong giếng.
b. Dùng khí nén: Khi không thè’ hút hết nước, người ta có thể dùng khí nén.
c. Gia có đất: Trong trường hợp bùn lỏng phải gia cố đất trước lúc đào giếng. Việc gia cố đất phải được tiến hành bằng phun vữa hoặc bằng làm đông bằng cách khoan hai vành lỗ xung quanh giếng, các lỗ cách nhau lm 4- l,5m. Đối với giếng sâu, người ta thi công bằng khoan
từng vòng xung quanh giếng y hệt như gia cố đường hầm khi đào tiến lên. Công tác đào đất được tiến hành một cách an toàn dưới sự bảo vệ của lóp vỏ đã được gia cố và thành giếng phải được đổ bê tông làm vách kín theo mỗi đợt đào xuống. Trong các giếng mỏ sâu, thành giếng phải chịu các áp lực cực lớn phải gia cố thành giếng bằng các ống tròn gang.
d. ‘Cọc và vỏ bê tông: Trong trường họp đất có nhiều tầng khác nhau và bất kỳ một phương pháp nào cũng không bảo đảm để thi công suốt chiều sâu của giếng, người ta phải thực hiện một hàng rào bằng cọc cát tuyến, được nhồi vào đất. Đầu tiên, người ta thi công cách cọc, cọc được nhồi bằng bê tông dẻo với chất ninh kết chậm; sau đó đến các cọc trung gian xen vào giữa và cắm chặt vào hai cọc bên cạnh thành một hàng rào cột bê tông kín xung quanh giếng. Tất cả các cọc đều đổ bê tông cốt thép (hình 2.95, 2.96).

Công tác đào đất được thực hiện trong vòng vây đó, các vành thép tròn cũng được lắp đặt từng quãng bên trong giếng. Phương pháp này có ưu điểm là tránh được mọi tác động của đất xung quanh và như vậy người ta có thê đào giếng sâu đến 25m bằng các vành cọc bê tông.