Hệ thống quản lý chất lượng và bảo đảm chất lượng

Theo đà phát triển kinh té xã hội và sức sản xuất, chú trọng đến khách hàng và các hộ tiêu dùng nên không chỉ yêu cầu đối với chất lượng bản thân của sản phẩm càng ngày càng nhiều, mà còn phải chủ trọng quản lý của xí nghiệp đối với ảnh hưởng chất lượng sản phẩm (năng lực có thể tiến hành khống chế của nhân tố kỹ thuật và con người), yêu cầu xí nghiệp phải có năng lực bảo đảm chất lượng nhất định, xí nghiệp muốn sinh tồn và phát triển, muốn sản phấm của mình chiếm lĩnh thị trường, đạt được hiệu ích kinh tế càng lớn, được các hộ tiêu dùng tín nhiệm, thì cần hết sức hoàn thiện hệ thống chất lượng. Xu thế thế giới đã ra đời một nền tảng cho hệ thống tiêu chuẩn quản lý chất lượng và bảo đảm chất lượng. Thêm vào đó, trong mấy chục năm gần đây, khoa học kỹ thuật phát triển mạnh mẽ, các nước đều hết sức coi trọng biên soạn chính sách chất lượng, đồng thời cũng thu được rất nhiều kinh nghiệm thành công trong việc quản lý và bảo đảm chất lượng. Những cái đó dẫn đến sự ra đời của hệ thống tiêu chuẩn ISO 9000. Và chính sự cạnh tranh mậu dịch càng ngày càng quyết liệt đã góp phần đẩy nhanh sự hình thành hệ thống tiêu chuẩn ISO 9000. Tóm lại sự ra đòi của hệ thống tiêu chuẩn quốc tế ISO 9000 đáp ứng với đòi hỏi của các chính phủ các nước, các xí nghiệp và người tiêu dùng. Hệ thống này giúp cho xí nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm và loại trừ rào cản kỹ thuật tạo nên trong mậu dịch quốc tế do thể chế chứng nhận chất lượng khác nhau. Từ năm 1987 khi tổ chức tiêu chuẩn quốc tế ban hành hệ thống tiêu chuẩn ISO 9000, cho đến nay đã có hon 70 nước đã dùng và lưu hành, trở thành ngôn ngữ chung cho họp tác kỹ thuật và mậu dịch quốc tế. cấu thành và yêu cầu của hệ thống tiêu chuẩn ISO 9000 như sau:
1. Cấu trúc của bộ tiêu chuẩn ISO 9000 : 2000
Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 : 2000 bao gồm nhiều tiêu chuẩn. Trong đó tiêu chuẩn ISO 9001 : 2000: “Hệ thống quản lý chất lượng – Các yêu cầu” nêu ra các yêu cầu đối với hệ thống quản lý chất lượng mà doanh nghiệp cần phải đáp ứng. ISO 9001 : 2000 là tiêu chuẩn chính nêu ra các yêu cầu đối với hệ thống chất lượng và bao quát đầy đủ các yếu tố của hệ thống quản lý chất lượng. Doanh nghiệp khi xây dựng hệ thống theo tiêu chuẩn này cần xác định phạm vi áp dụng tùy theo hoạt động thực tế của doanh nghiệp.
Ngoài ra còn các tiêu chuẩn như:
ISO 9000 : 2000 – Hệ thống quản lý chất lượng – Cơ sở và từ vựng.
ISO 9004 : 2000 – Hệ thống quản lý chất lượng – Hướng dẫn cải tiến.
ISO 19011 : 2000 – Hướng dẫn đánh giá hệ thống quản lý.
2. Sơ lược các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO 9001 : 2000 bao gồm:
– Khái quát chung về các yêu cầu về hệ thống chất lượng.
– Các yêu cầu về trách nhiệm lãnh đạo.
– Các yêu cầu về quản lý nguồn lực.
– Các yêu cầu liên quan đến các quá trình chính.
– Các hoạt động đo lường, phân tích và cải tiến.
Các yêu cầu được minh họa bằng mô hình cách tiếp cận thỉo quá trình. Mô hình này thừa nhận khách hàng đóng vai trò đáng kể trong việc xác định các yêu cầu như các yếu tố đầu vào. Cần thiết phải giám sát sự thỏa mãn của khách hàng để đánh giá và xác nhận xem các yêu cầu của khách hàng được đáp ứng hay không.
Tổ chức chỉ có thể không áp dụng (loại trừ) một số yêu cầu của hệ thống quản lý chất lượng nếu như việc không áp dụng này không làm ảnh hưởng đến năng lực cung cấp sản phẩm thỏa mãn yêu cầu khách hàng hoặc các yêu cầu luật định. Việc loại trừ này đưọc giới hạn cho những yêu cầu về quản lý nguồn lực và có thể do:
a) Bản chất sản phẩm của tổ chức;
b) Các yêu cầu của khách hàng;
c) Các yêu cầu của luật định.
Để tránh nhầm lẫn, cần lưu ý ràng tiêu chuẩn ISO 9001: 2000 (phiên bản năm 2000) thay thế cho 3 tiêu chuẩn ISO 9001, ISO 9002, ISO 9003 phiên bản năm 1994.