Máy chuyển vị đo các chuyển vị nội bộ của vi nham

(1) Nguyên lí đo đạc
Chuyên vị của các điểm trong nội bộ vi nham cũng giống như chuyển vị trên chu vi đường hầm là biểu hiện động thái vi nham. Chuyển vị đó không chỉ đã phản ánh mức độ long rời trong nội bộ vi nham mà còn có thể phản ánh phạm vi long rời to hay nhỏ, đó cũng là một chỉ tiêu tham khảo trọng yếu để
phán đoán tính ổn định của vi nham. Trong công tác đo đạc thục tế, trước tiên khoan lỗ trong vi nham sau dó dùng máy chuyển vị đo đạc, chuyển vị tương đối của các điểm trong lỗ khoan (nội bộ vi nham) đói với một điểm tại miệng lỗ (vách của nham thạch).
(1) Máy chuyên vị
a. Máy chuyển vị có hai loại: cơ giới, và dùng điện, cấu tạo của máy gồm thiết bị định vị, thiết bị đệ chuyền chuyển vị, thiết bị cố định tại miệng lỗ, đồng hồ bách phân hay đồng hồ số, lắp ghép lại.
b. Thiết bị định vị là thiết bị dùng dé cố định thiết bị đệ chuyền chuyển vị tại một điểm trong lỗ, cho nên chuyên vị của nó đại biểu cho chuyển vị của điểm ấy trong nội bộ vi nham.
c. Thiết bị đệ chuyền chuyển vị là thiết bị đem chuyển vị của điểm neo chặt bằng mọi phương thúc chuyền ra ngoài miệng lỗ thuận tiện cho đọc số. Phương thức chuyền có hai cách: bằng cơ giới và bằng điện. Trong đó cấu kiện đệ chuyền chuyển vị bằng cơ giới có kiểu thanh thẳng, kiểu băng thép, kiểu dây thép; bộ phận cảm chuyền chuyển vị bằng điện có kiểu cảm ứng điện từ, kiểu điện trở sai động và kiểu điện trở.
Máy chuyển vị kiểu thanh thẳng có kết cấu đơn giản, lắp ráp tiện lợi, ôn định, tin cậy, giá cả phải chăng; nhưng độ chính xác tương đối thấp, quan trắc không được tiện lợi lắm. Nói chung một lỗ chỉ có thê quan trắc chuyển vị 1 -ỉ- 2 điểm đo (hình 2.58).

Máy chuyển vị đo các chuyển vị nội bộ của vi nham 1

Hình 2.58. Máy đo chuyển vị kiểu cơ giới.

1- Máy đo chuyến vị; 2— Giá đỡ hình tròn; 3- Bộ phận neo chặt; 4- Ông luồn bảo vệ;
5- Vữa xi măng cát; 6- Máy định vị.
Máy chuyển vị kiểu băng thép và kiểu sợi thép có thể quan trắc một lỗ được nhiều điếm đo, như máy chuyển vị kiểu dây thép lỗ sâu loại DWJ-1 có thể đồng thời quan trắc trong lỗ đơn có chiều sâu khác nhau 6 điểm.
Bộ phận chuyền cảm của máy chuyển vị đo bằng điện phải có máy đọc sô phôi hợp hoạt động, tiếp nhận tín hiệu điện và có thê lấy ngay số đọc. Máy chuyên vị đo bằng điện phần lớn dùng đê đo đạc thí nghiệm chuyển vị cho nhiều điểm trong lỗ sâu, độ chính xác tương đối cao, đọc số đo tiện lợi, và có thể đo đạc từ xa, nhưng bị ảnh hưởng bên ngoài tương đối lớn, tính ổn định tương đối kém, chi phía tương đối cao (hình 2.59).

Máy chuyển vị đo các chuyển vị nội bộ của vi nham 1
Hình 2.59. Máy chuyển vị điện trở đo nhiều điểm 1- Gỗ neo chặt; 2- Thanh chuyền chuyên vị; 3- Bộ phận định vị gỗ cứng; 4- Bộ phận chuyền cảm định vị WY-40; 5- Điểm đo chuyển vị; 6- Dây dẫn để đo.

d- Thiết bị cố định ở miệng lỗ: nói chung chúng ta đo đạc chuyển vị của các điểm trong lỗ tương đối với một điểm ở miệng lỗ, cho nên ở miệng lỗ phải bố trí một điểm có định hay điểm chuẩn gốc.
(1) Phương pháp đo đạc
Phương pháp đo đạc chuyển vị trong nội bộ vi nham về cơ bản cũng tương tự với phương pháp đo đạc chuyển vị tương đối của chu vi đường hầm.
(2) Chỉnh lý số liệu
Phương pháp chính lý số liệu căn bản như trên, có thể vẽ:
a. Đường cong quan hệ chuyển vị (U) – độ sâu (Lị, L,…) cho thòi gian khác nhau (tị, t2…);
b. Đường cong quan hệ chuyển vị (U) – thời gian (t) cho các điểm đo trong lỗ (L , L,…)