Máy móc công cụ khoan lỗ

Máy móc công cụ khoan lỗ
Máy khoan đá thường dùng trong công trình đuòng hầm gồm có nút khoan đá chạy bằng sức sió và máy khoan đá chạy bằng thủy lực. Ngoài ra còn máy khoan đá chạy điện và máy khoan đá chạy diesel nhung tương đối ít sử dụng. Nguvên lý công tác của chúng đều là lợi dụng lưỡi khoan cắn vào đầu mũi khoan quay và xung kích lặp đi lặp lại phá nát vụn nham thạch lạo thành lỗ. Các loại máy có thê qua diều chỉnh lực xuna kích to hay nho và tốc đó chuyên độna thích hợp với dộ cứng của đất dá, dê dạt dược hiệu quá dục lỗ tót nhất.

(1) Mũi khoan và cán khoan
Mill khoan đuợc trực liếp lắp vào đầu cán khoan (loại tháo lắp) hoặc được cố định vào đâu cánh khoan (loại cố dịnh), đuôi cán khoan được lắp vào đầu máy khoan, đầu mũi khoan dược hàn lưỡi khoan bans thép hợp kim có độ cúng và chịu được mài mòn cao.
theo hình dạng của chúng, lưỡi khoan có thể phân ra làm 2 loai: lưỡi khoan phicn liên lục và luiri dao răng cột (không liên tục).
Lưỡi hình dạng phiến liên tục lại dược phân ra mấy loại: loại hình chữ – (chữ nhất): loại hình f (chữ thập); lưỡi ráng cột phân ra: răng hình cầu, răng quả chùy, răng hình chêm v.v.
Lưới khoan liên tục hình phiến chữ nhất (-) ché tạo và tu sửa dơn giam, năng lực thích ứng với dá rất tót. thích hợp với loại máv khoan chạy bằng sức gió công suất nhỏ, rát hợp với \ iộc khoan lồ mìn trong loại dá cứng vừa trừ xuống, song tóc độ khoan rất chậm và trong loại da có nhiều vết nứt thì dễ bị kẹt khoan.
Lưỡi khoan hình phiến liên tục hình chữ thập (+) và lưỡi khoan răng cột chế tạo và tu sửa Itrong đối phức lạp, thích dụng với các máy khoan lớn chạy hằng sức gió hoặc thủy lực công suất và lần so lương dối cao dùng dê khoan lỗ mìn trong các loại nham thạch, nhất là trong các loại đá có độ cứng cao hoặc nhiều khe nứt, hiệu quá rất tót và tốc dộ cũng nhanh.
Đường kính cùa mũi khoan thường dùng khoan lồ mìn có: 38mm, 40mm. 42mm, 45mm. 48mm v.v… Mũi khoan dùng dê khoan lồ mìn còn có loại dường kính dạt den 102mm, thậm chí còn lớn hon. Mũi khoan và cán khoan đều có lỗ phun Itước. nước có áp suất có the thòng qua lồ dó dê ctton sạch bụi khoan, cấu tạo mũi khoan xem hình 2.5.
Tốc dộ khoan lỗ mìn chịu các ảnh hướng của các nhân lố sau dây: tần số xung kích: công xung kích: hình thức mũi khoan; dường kính lỗ khoan; dộ sâu lỗ khoan và chat lượng dá v.v… Ngoài ra. trình dộ lắp ráp giữa mũi khoan và cán khoan, giữa dầu máy và cán khoan và chất lượng cán khoan to hay nhỏ cũng anh hường đến chuyền lực của công xung kích. Nếu lắp ráp không sít sao. dường trục cán khoan và dường trục dầu máy khoan không trùng hợp hoặc cán khoan có dộ cứng nhỏ, cán khoan hơi to, dều có thê tôn hao công xung kích và làm giam tốc dô khoan lỗ. 

Máy móc công cụ khoan lỗ 1

(2) Máy khoan chạy bằng sức gió
Máy khoan chạy bàng sức gió thường gọi là máy khoan gió. Máy chạy bằng sức đây của khí nén. Máy có ưu điểm là kết cấu đơn giản, ché tạo và tu sửa cũng dễ dàng, thao tác tiện lợi, sử dụng an toàn (xem hình 2.6). Nhung việc cung ứng khí nén tương đối phức tạp, hiệu suất máy thấp, tiêu hao năng lượng lớn, tạp âm nhiều. So với máy chạy bang thủy lục thì tốc độ chậm hơn.

Máy móc công cụ khoan lỗ 1

(3) Máy khoan thủy lục
Máy khoan đá thủy lực phải dùng sức điện chạy bơm cao áp dầu, thông qua cải biến đường dầu, khiến cho pit tông vận động qua lại thực hiện tác dụng xung kích. Nguyên lí công tác của máy xem hình 2.6a.
So sánh máy khoan đá thủy lực và máy khoan gió thì máy khoan thủy lực có các đặc diêm chính như sau:
– Tiêu hao động lực ít, suất lợi dụng năng lượng cao. Tiêu hao động lục của máy khoan đá thủy lục chỉ bằng 1/3 H- 1/2 của máy khoan gió; Suất lợi dụng năng lượng, thủy lực có thê dạt
30% -T 40%, sức gió chỉ đạt 15%.
– Tốc dộ khoan dá nhanh, so với máy khoan đá bằng súc gió, máy khoan chạy bằng thủy lục có tóc Jộ nhanh hơn 50% -T- 150%. Trong đá hoa cương, tốc độ khoan sâu của máy khoan thuy lục có thè đạt 170cm/phút đến 200cm/phút.
– Máy khoan đá chạy bằng thủy lực có hệ thống thủy lục được thiết kế đồng bộ họp lí, có thê tụ động điều tiết tần suất xung kích, mô men uốn tốc độ quay và lire đẩy cùng tham số 
khác. Thích hợp với nham thạch tính chất khác nhau, có thể nâng cao hiệu suất công tác, và điều kiện hôi trơn tốt, tuổi thọ các linh kiện chủ yếu khá dài.
– Máy khoan đá thủy lực có cấu tạo phức tạp, giá thành tương dối cao, trọng lượng lớn, linh kiện lắp ráp nhiều, phần lớn phải lắp trên xe tải để sử dụng.

(4) Cỗ xe khoan đá
Nếu lắp nhiều máy khoan đá lên một thiết bị di động chuyên môn thực hiện nhiều máy hoạt động đồng thời, điều khiển tập trung, gọi là bố trí một cỗ xe khoan đá.
Theo cách thức xe chạy, cỗ xe khoan đá có thể phân ra: xe chạy trên ray, xe bánh lốp và xe bánh xích; theo hình thức két cấu có thê phân ra: xe kiểu bụng kín; xe kiểu khung cửa. Hình 2.7 là một cỗ xe khoan bánh lốp hoàn toàn chạy bằng thủy lục với kết cấu vững chắc thường dùng nhiều trên các công trình hàm 
cỗ xe máy đào bụng kín thường chạy bằng bánh lóp có thê lắp 1 -r 4 máy khoan và một cánh tay chờ giàn công tác. Phạm vi đúng công tác của máy có thể rộng từ 10m dén 15m, cao 7m đến 12m, lần lượt có thê thích họp với các loại mặt cắt khác nhau trong dtròiig ham. Nhung, cồ máy đào bụng kín chiếm nhiều không gian trong hầm, chiếm nhiều thời gian trong luân chuyên, nhất là tiong đường hàm có mặt cắt không lớn. thời gian không sàn xuất (Jé tránh các xe vận chuyên đá ra lại càng dài. Cho nên, cỗ xe bụng kín phần lớn chỉ dùng trong các dường hầm có mặt cắt lớn.
Cỗ xe khoan đá kiêu khung cửa có bộ phận bụng có thê thông xe vận chuyên đưa dắt dá ra nên giam thiêu dược nhiều thời gian tránh xe. cỗ xe khoan kiêu khung cửa phần nhiều dùng cho các mặt cắt trung bình 20nr -T- 80m: nếu phải dào các mặt cắt quá nhó hoặc quá lớn thì không nên dùng.
Neu xét về mặt diều khiển tự động hóa mà phân loại, xe khoan dá có thể chia làm 3 loại: diều khiển bang nhân công, điều khiển băng diện tử, dẫn hướng bằng não điện từ.
Máy diều khiên bằng nhàn công do công nhân thao tác và điều khiển đê định vị máy khoan, định hướng và tiến hành khoan sâu. Vị trí khoan lỗ do kĩ sư công trình vạch ra, phương hướng khoan lỗ thì do công nhân điều chỉnh bằng mắt theo kinh nghiệm.
Cỗ xe khoan đá được điều khiển bằng não diện tử. Não diện tử điều khiển tất cả các dộng tác. khi cần thiết mới có người kiểm tra.
Cỗ xe khoan dá dược dẫn hướng bang não điện tử không chỉ có công năng điều khiên báng não diện tứ mà còn có thể tiến hành định vị trí và định hướng tự dộng trong đường ham dưới sự hỗ trợ của các chùm tia lade, vì thế có thể rút ngắn thời gian khoan lỗ, nang cao dộ chính xác khi khoan lỗ, giam thiêu lượng khoan thừa hay khoan thiếu.