Quy hoạch khu trung tâm đô thị

Trong Quy hoạch Xây dựng đô thị, khu trung tâm đô thị và hệ thống dịch vụ công cộng đô thị không hoàn toàn giống nhau. Đây là một khái niệm cần được phân tích và nghiên cứu kĩ hơn để thống nhất quan điểm khi thiết kế quy hoạch xây dựng một đô thị, nhằm giới hạn phạm vi nghiên cứu thiết kế cũng như có kế hoạch đầu tư xây dựng một cách đồng bộ.
Trong thực tế việc xác định tên gọi cũng như giới hạn khu trung tâm đô thị còn chưa thống nhất. Các từ” City centre”, “Central district”, “Central area”, “Inner town”, v.v… đang sử dụng trong công tác quy hoạch xây dựng đô thị, trên thế giới cũng được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Cho nên về mặt lí luận quy hoạch xây dựng dô thị vẫn tồn tại hai khái niệm : Khu Trung tâm thành phố hay gọi là “Trung tâm đô thị” và khu Trung tâm dịch vụ công cộng đô thị hay “Trung tâm dịch vụ cấp đô thị”.

Khái niệm “khu Trung tâm đô thị ” có tính chất chỉ vị trí khu đất trung tâm đô thị, nơi kế thừa các di tích lịch sử hình thành đô thị, nơi có mật độ xây dựng tập trung cao về nhà ở có’ trang thiết bị hiện đại với các công trình công cộng về hành chính, văn hoá, thương mại, dịch vụ công cộng, v.v. .. Còn khái niệm về Trung tâm dịch vụ công cộng đô thị có ý nghĩa hẹp hơn, nhằm chỉ khu đát trung tâm đô thị dành cho việc xây dựng các công trình phục vụ công cộng về các mặt kinh tế, văn hoá, xã hội, thương, mại và đặc biệt là hành chính, nơi tập trung các cơ quan đầu não của thành phố, qũốc gia hay quốc tế.

Đặc điểm cơ bản của khu Trung tâm đô thị là nơi luôn luôn có không khí táp nập, nhộn nhịp do tặp trung nhiều chức năng và hệ thống chức năng phục vụ công cộng của đô thị về hầu hết các mặt. o đây không những chỉ xây dựng các công trình mang tính chất hành chính của thành phố, các công trình văn hoá, giáo dục, các công trình khoa học và các trụ sở giao dịch, ngân hàng, các cửa hàng dịch vụ thương mại khách sạn du lịch, v.v… mà còn có cả các công trình nhà ở cũ và mới xây dựng cùng với hệ thống cây xanh cảnh quan đô thị tạo nên một không khí đô hội, thậm chí hoạt động liên tục cả ngày đêm.

Do tính chất phục vụ và không khí nhộn nhịp của các dịch vụ công cộng ở trong khu trung tâm đô thị cho nên trong cơ cấu tổ chức Quy hoạch đô thị mới các công trình nhà ở thường được đưa ra ngoài khu vực trung tâm. Các công trình dịch vụ công cộng cũng được tập’trung thành từng cụm riêng có cùng chức năng tương tự.
Khái niệm về trung tâm dịch vụ công cộng và hệ thống trung tâm dịch vụ công cộng đô thị thường xuất phát từ cấu trúc mới này ở khu vực trung tâm thành phố với các chức năng phục vụ riêng biệt.