Thi công bằng phương pháp đào hầm nông (P2)

4.4.2. Phương pháp đào và phương thức che chống
(1) Lựa chọn phương pháp đào
Trong công trình đường hầm thi công bằng phương pháp đào ngầm nông, cần dựa vào đặc
điếm công trình, tình hình vi nham yêu cầu môi trường và điều kiện bản thân của đơn vị thi công v.v… đê lựa chọn phương pháp đào và phương thức che chống. Khi cần thiết, cần thông qua thực nghiệm một đoạn để tiến hành nghiệm chứng.
Trong thi công thường dùng phương pháp bậc thang và phương pháp đào bộ phận các loại thích hợp với điều kiện địa chất đặc biệt.
Nói chung, đường hầm trong núi thường dùng phương pháp bậc thang lớn đê thi công (hình 4.23).
Đường hầm ở thành phố và phụ cận, nói chung, có thể dùng phương pháp đào bộ phận ở bậc
thang trên, và phương pháp bậc Hình 4.23. Phương pháp bậc thang lớn
thang ngắn để thi công (hình 4.24).

Đường hầm có mặt cắt lớn trong thành phố, hệ chống trên núi có thể dùng phương pháp bậc thang có tường ngăn ở giữa, phương pháp hào dẫn ở một bên vách, hoặc phương pháp hào dẫn ở hai bên vách (hình 4.25). Đường hầm nhiều nhịp dùng cho ga đường sắt, cho bãi đỗ xe dưới đất v.v… phần lớn thường dùng phương pháp cột + hầm, phương pháp hầm bên hoặc phương pháp hầm ở giữa để thi công (hình 4.26).
Khi gặp mặt cắt đường hầm chôn nông tương đối lớn thì không nên dùng cách đào toàn mặt cắt. Trong thi công, cần hết sức giảm thiểu xáo động vi nham, ưu tiên dùng máy đào 
hoặc dùng nhân lực. Khi đào bằng nổ phá, cần dùng tiến độ ngắn, dùng nô phá om, khi cần thiết phải tiến hành giám sát khống ché đối với chấn động nổ phá. Tiến độ nô phá nói chung không nên quá l,0m.

Hình 4.25. a. Phương pháp bậc thang có tường ngăn ở giữa;
b. Phương pháp đào dẫn một bên vách; c. Phương pháp hào dãn hai bên vách
(2) Phương thức che chống
Đường hầm được thi công bằng phương pháp đào ngầm chôn nông phần lớn đều dùng vo hàm hai lóp. Khi thiết kế có thể chia làm 3 loại tình hình: che chống ban đầu chịu toàn bộ tải trọng, che chống lần hai (vỏ lóp trong) chỉ có tác dụng dự trữ an toàn; che chống lần đầu và che chống lần hai cộng đồng chịu lực; che chống lần đầu chỉ dùng làm che chống tạm thời trong thời gian thi công, che chống lần hai dùng làm kết cấu chịu tải chủ yếu. Khi thiết kế cần tiến hành nghiên cứu tổng họp giữa thiết kế kết cấu, phương pháp thi công và phương thức che chống cùng phương pháp thi công bổ trợ,rồi dùng thực nghiệm một đoạn tiến hành nshiệm chứng. Trong quá trình thi công dựa vào số liệu đo đạc không ngừng tiến hành cải thiện.
Trong điều kiện địa chất bình thường, kiểu che chống thòi kỳ đầu gồm 4 loại phương thức: phun, neo, lưới, giá thép hệ chống giàn mắt cáo ghép lại thành hình thức kết cấu khác nhau.
Đối với tầng đất mèm yếu hầm chôn nông, tác dụng của các thanh neo giảm thấp một cách rõ rệt, các neo trên bộ phận đỉnh hầm không có tác dụng lớn mà thường bị triệt tiêu nên cần dùng hệ che chống thời kỳ đầu với độ cứng lớn. Có thể dùng cách phun bê tông với sợi thép thay thế dùng lưới rồi phun bê tông để tăng nhanh tốc độ che chống cùng nâng cao chất lượng che chống. 
5 tì
c)
Hình 4.26. a. Trình tự thi công bằng phương pháp cột + hầm;
b, Trình tự thi công bằng phương pháp hầm bên; c, Trình tự thi công bằng phương pháp hầm ở giữa.
Trong thi công diện tích mặt cắt lớn ở địa tầng mềm yếu dùng cách đào từng bộ phận nhỏ, che chống hầm thời kỳ đầu thường két hợp với che chống tạm thời (như vòm đáy tạm thời, tường ngăn ở giữa) làm cho mỗi bộ phận sau khi đào xong đèu được bịt kín tạm thời. Đê giữ cho hệ che chống thời kỳ đầu được cứng, có khi phải đợi đến xây dựng lớp vỏ trong mới tháo, dỡ hệ chống tạm thời.
Đối với hầm chôn nông có nhiều nước ngầm, cần dùng giếng kim để hạ nước ngầm trong hầm và biện pháp phun vữa vào vi nham xung quanh hầm để cải thiện điều kiện thi công. 
Trong tình hình lóp đất mặt cho phép, cũng có thể kết hợp biện pháp dùng giếng sâu hạ nước ngầm và biện pháp phun vữa vào đất để ngăn chặn nước và biện pháp tong hợp khác đê tiên hành ngăn chặn nước giảm thiểu tác hại của nước, bảo đảm thi công an toàn và ổn định của vi nham.
(3) Phưcmg pháp thi công bổ trợ
Trong tình hình bình thường có thể dựa theo trình tự sau đây lần lượt lựa chọn để dùng:
– Đào nửa mặt cắt trên chừa lại lõi đất hình vòng ở giữa;
– Phun bê tông bịt kín mặt đào;
– Che chống bằng neo vượt lên trước hệ chống ống dẫn nhỏ vượt lên trước;
– Phun vữa vào ống dẫn nhỏ vượt lên trước ở xung quanh hầm;
– Bố trí vòm đáy tạm thời;
– Phun vữa vào lỗ sâu để gia cố và chặn nước;
– Che chống bằng lán ống dài vượt lên trước và phun vữa.