Thi công ở vùng đất rời rạc

Loại đất này có kết cấu địa tầng rời rạc, tính gắn kết yếu, tính ổn định kém nên trong khi thi công rất dễ phát sinh sụt lở. Các loại này, gồm: đá đã phong hoá; tầng đất lẫn sỏi cuội nổi, đất lẫn đá hạt, lẫn cát, và đất cát xen lẫn đất sét cho đến các loai cát khô không dính kết ròi rạc v.v… Đường hàm đi qua loại địa tầng trên cần hết súc tránh làm xáo động. Nói chung nên dùng nguyên tắc che chống trước sau mới đào, che chống kín mít vừa đào vừa bịt kín, khi cần thiết có thê dùng biên pháp vượt lên trước phun vữa cải thiện tầng đất và biện pháp khống chế nước ngầm.
Dưới đây giới thiệu mấy phương pháp thi công chủ yếu.
.1. Che chống vượt lên trước
(1) Cắm neo hoặc ống thép nhỏ vượt lên trước: Trước lúc đào dùng neo hoặc ống thép nhỏ đóng vào vi nham ở phía trước để tạo ổn định.
Đầu mút của hệ chống tựa vào hệ neo đã nằm trong vi nham trên vòm hầm hoặc dựa vào trên hệ chống vòm giá thép đã dựng trước. Như vậy sẽ tạo ra một phạm vi che chống trên vòm có hiệu quả ngăn chặn vi nham không phát sinh rời rạc sụt lở trong một khoảng thời gian nhất định khi bị đào hay bị nổ phá neo vượt lên trước. Nên dùng loại vữa xi măng cát sinh kết nhanh đê phát huy sớm tác dụng che chống vượt lên trước.
(2) Phương pháp ống lán vượt lên trước: Phương pháp này thích họp với các địa tầng rất rời rạc, rất vụn nát, sau khi khoan lỗ xong rất dễ sụt bịt lỗ như cấc loại đất sét pha cát, đất cát pha sét, đất á sét, cát mịm, đất sét kèm theo sỏi cát đá dăm v.v…
Khi dùng phương pháp ấy, chiều dài ống làm lán phải dựa vào tình hình địa chất mà lựa chọn, nhưng phải bảo đảm sau khi đào xong, lán ống phải có đủ chiều dài vượt lên trước. Đê
tăng thêm độ cứng cho lán ống có thê phun bê tông vào giữa các khe ống thép hoặc bố trí các tấm cốt thép và phun ép vữa xi măng cát. Như vậy,ta đã bố trí trong tầng đất một lán chịu tải tạm thời, dưới sự bảo vệ của lán có thể an tâm thi công.
.2. Ong dẫn nhỏ bằng thép phun vữa vuọt lên trước
Dọc theo chu vi ngoài của mặt đào, đóng các ống dẫn bằng thép nhỏ theo một góc nhất định, cuối ống có đục lỗ, và dùng một áp lực nhất định ép vữa xi măng hoặc dung dịch hoá chất khác. Cách này có thê gia cố vi nham bao bọc ngoài hầm, lại vừa có tác dụng che chống vượt lên trước. Phương pháp này thích họp với tầng cát, tầng đá dăm hay sỏi cuội có thời gian tự ổn dinh rất ngắn.
.3. Hạ nước và chắn nước
Tầng đất rời rạc lại ngậm nước sẽ nguy hại rất lớn đến thi công đường hầm. Thoát hết nước ngầm tại vị trí thi công rất có lọi cho thi công. Hạ nước và chặn nước có nhiều phương pháp ví như có thể hạ múc nước ngầm trong đường hào bổ trợ. Trong đường hầm cạn, có thể dùng giếng sâu kết họp với bơm để hạ nước, giếng được bố trí bên ngoài hầm trên mặt đất ở hai bên đường hàm.
Tại vùng có nhiều nước ngầm, mà điều kiện thoát nước khó khăn hoặc chi phí thoát nước quá cao, nên qua phân tích kinh tế kỹ thuật có thể lựa chọn biện pháp phun vữa chặn nước. Phun vữa chặn nước chia ra hai cách: Phun vữa từ trên mặt đất và phun vữa khi đào gương lò ngay bên trong hầm. Trong hai cách đó nên dùng cách nào thì phải qua phân tích tổng họp tình hình hầm nông hay sâu, tình hình địa chất công trình, địa chất thuỷ văn; năng lực khoan lỗ và ép vữa của thiết bị cho đến cả kỹ thuật, kinh tế, thòi hạn mà quyết định cho chính xác.