Tổ chức không gian khu trung tâm

Tổ chức không gian khu trung tâm
1. Các nguyên tắc hố trí khu trung tăm
a. Chọn vị trí Xây dựng
Xác định vị trí trung tâm trong Quy hoạch thành phố có ý nghĩa rất quan trọng, không những chi đối với việc tổ chức phục vụ sinh hoạt công cộng của nhân dân, mà còn đối với sự phát triển lâu dài của thành phố. Vị trí của trung tâm đô thị cần thoả mãn các yêu cầu sau :
– Đùm hào diều kiện (ỊĨCIO thông thuận tiện : VỊ trí trung tâm cần đặt gần nơi tập trung của các tuyến giao thông chính (đường ô tô, đường sắt, V. V…) của thành phố tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân đi đến sinh hoạt ở trung tâm. Mặt khác, nó còn thuận tiện cho quan hệ với các khu chức năng khác và hệ thống giao thông đối ngoại như nhà ga, bến xe, cảng và sân bay. Trung tâm nên ở vào vị trí trung độ của khu dân dụng để rút ngắn khoảng cách từ các khu vực nhà ỏ tới trung tâm, tạo điều kiện sử dụng trung tâm với hiệu suất cao (hình 81).

– Phù hợp diều kiện dịa hình, phong cảnh : Vị trí trung tâm cần chọn nơi có địa hình tốt, bảo đảm yêu cầu thoát nước và độ dốc không lớn quá để dễ dàng tổ chức giao thông, xây dựng các công trình và giảm bớt khối lượng san lấp. Cần chọn vị trí trung tâm ở những nơi có phong cảnh đẹp nhằm khai thác yếu tố thiên nhiên trong bố cục, tăng thêm vẻ đẹp cho trung tâm và tạo nên những nét đặc trung của đô thị.
– Có khù nang phát triển mờ rộng mà vẫn đảm bảo thuận tiện cho người sử dụng khi đô thị phát triển mở rộng và thống nhất với cơ cấu mới của đô thị.
b. Bố trí các khu chức năng
– Khu hành chính chính trị nên được chọn ở vị trí trung tâm, có ý nghĩa về mặt lịch sử, chính trị. Các cơ quan có ý nghĩa lớn về chính trị là những công trình trọng điểm cần đặt ở vị trí chủ đạo, trang nghiêm, trước quảng trường chính và ở vị trí chế ngự (điểm nhấn) trong bố cục không gian trung tâm.
– Khu văn hocì nên được chọn ở vị trí thuận tiện giao thông, có khả năng khai thác giá trị của địa hình, cảnh quan tự nhiên. Khi chọn vị trí của các công trình cần căn cứ vào yêu cầu cụ thể để bố trí sao cho hợp lí. Ví dụ, thư viện cần có vị trí yên tĩnh, gần cây xanh. Rạp chiếu phim cần có vị trí trung tâm, gần nơi tập trung đông người, cần có tổ chức giao thông tốt dể thoát người.
– Khu thương nghiệp, dịch vụ nên được chọn ở vị trí có luồng người qua lại lớn và thuận tiện về giao thông. Có thể bố trí thành một khu vực riêng kết hợp với các công trình chức năng khác tạo thành trục đi bộ. Cần có liên hệ với đường ô tô phục vụ cho vận chuyển hàng hoá.
– Khu thề dục thể thao nên được bố trí ở vị trí thuận lợi cho giao thông, gần khu cây xanh, nơi có điều kiện địa hình phong cảnh đẹp và ở bên ngoài trung tâm thành phố, tạo thành trung tâm riêng (ở các thành phố lớn) hoặc bắt đầu từ khu vực trung tâm kéo dài và mở rộng ra khu cây xanh của thành phố (ở các thành phố trung bình và nhỏ).
– Giao thông trong trung tâm đô thị là yếu tố quan trọng có ảnh hưởng lổn đối với bố cục không gian trung tâm thành phố. Không nên cho ô tô lớn chạy qua trung tâm, đặc biệt là ô tô vận tải hàng hoá. Giao thông cơ giới phục vụ trung tâm không được cản trỏ’ đường đi bộ trong những giờ cao điểm, nên được tổ chức thành các đường cụt. Trung tâm đô thị phải tiếp cận với tất cả các phương tiện giao thông công cộng (xe điện, ô tô buýt, tàu điện ngầm V. V…).
Các bến đỗ xe nên bố trí ở gần nơi tập trung khách hàng như các cửa hàng thương nghiệp lớn, các công trình hành chính, văn ho á tiêu biểu. Trong trung tâm cần bố trí hợp lí các bến bãi, ga ra để xe công cộng.

– Các khu vực di hộ trong trung tâm đô thị cần có quan hệ chặt chẽ với hệ thống đường giao thông của trung tâm, thiết kế và xây dựng phải thuận tiện cho xe cứu thương, cứu hoả, xe rác, xe công an, xe chuyên chở hàng hoá vào các công trình song không cản trở người qua lại. Không nên bố trí các bến đỗ xe trên khu vực đi bộ nhung cần kết hợp với các công trình kiến trúc nhỏ, nơi ngồi nghi, chỗ chơi của trẻ em, v.v…